ධන්වන්තරී මහා සෘෂි
The science of life, realized by Maha Brahma himself (swayambhu jnana), was learned by the Daksha (Prajapati) from Maha Brahma to its full extent. That vast wealth of knowledge was the passed on to the two Ashwini princes from Daksha. Later, it was Indra who came to the Ashwini princes and learned all that knowledge from them.
"ඉන්පසුව මනුලොවට පැමිණි භාරද්වාජ මහා සෘෂිතෙමේ එම දැනුම එපරිද්දෙන්ම අංගීරස ආදී පෙර කී සෘෂි සමූහයාටද විධිමත් ලෙස හැදෑරවීය."
එම ඍෂිවරුන් අතුරින් පුනර්වසු සෘෂිවරයා, අග්නිවේශ, භේල, ජතුකර්ණ, පරාශර, හාරීත සහ ක්ෂාරපාණී යන ශිෂ්යයන් හයදෙනාට ආයුර්වේදය උගන්වා, ඔවුන් ලවා සිය නම්වලින් සංහිතා ග්රන්ථ රචනා කරවා ගුරුවරයා ප්රමුඛ අනෙකුත් ඍෂිවරුන් වෙත පිළිගැන්වීය"
"ඔවුහු බුද්ධිමත් අග්නිවේශ ආදීන් විසින් කරන ලද පුණ්යජනක තන්ත්රාර්ථයේ සූත්රණය ශ්රවණය කොට අතිශයින් සතුටු වූවාහු 'විධිමත් ලෙස රචිතය'යි අනුමත කළහ."
මේ ශිෂ්යයන් අතුරෙන් අග්නිවේශ ප්රධානය. ඔහුගේ සංහිතා ග්රන්ථය 'අග්නිවේශ සංහිතාව' නම් විය. අද 'චරක සංහිතාව' නමින් ප්රකටව ඇත්තේ එම කෘතියේ ප්රතිසංස්කරණය කරන ලද ග්රන්ථයයි. අනෙක් සංහිතාවලින් බොහොමයක් මේ වන විට දක්නට නොලැබේ.
ආයුර්වේදයේ ආරම්භය පිළිබඳ විවිධ මත පැවතිය ද තර්කානුකූල හා ප්රායෝගික මූලධර්ම මත පදනම් ව නිර්මාණය වී ඇති ආයුර්වේද වෛද්ය ක්රමය කාලය සමග වෙනස්වීමකට ලක් නොවන බැවින් යුග පරිවර්තන ගණනාවකට මුහුණ දෙමින් වර්තමානය දක්වා සුරැකී පැවතීමට සමත්ව ඇත.


